Welkom op het forum van de Stichting Norderney! Dit is de plek voor discussies, opmerkingen, vragen en antwoorden over Radio Veronica 1959-1974. Doe mee en meld je aan via de 'registreer' link hierboven of kies 'Inloggen' als je dat al had gedaan.
Wat mij toendertijd opviel was dat de muziek zo af en toe vals klonk , heb er nooit een oorzaak voor kunnen bedenken , tot ik de verklaring van machinist Ko van Yperen onder ogen kreeg .
Hij zei : “Vroeger zweefde het geluid van de uitzending vaak ,ik bedoel , de muziek zweefde .
Dat kwam omdat die oude diesels op het deinen van de golven langzamer of sneller gingen lopen , de stroomsterkte werd daardoor ongelijk en de uitzendingfrequentie wisselde steeds , en dat had invloed op de toonhoogte van de muziek .
Het was soms totaal geen gehoor , maar na de komst van nieuwe diesels hadden we er geen last meer van .
Voor mij een verrassende verklarig , maar ik kan mij niet meer het tijdsbestek herinneren ,
Ik weet niet wanneer de nieuwe diesels kwamen. Wel weet ik dat er omstreeks de golflengtewisseling ineens meer uitlaten uit het dek van de Norderney priemden…
Overigens kan het wel degelijk het geval zijn dat een mechanische regelateur van een diesel wat gaat spoken op zware zee.
Volgens mij hadden ze later DAF diesels, en die werkten destijds met een all-speed vacuum regelateur, welke daar inderdaad vrijwel ongevoeling voor zijn.
Het verhaal klopt maar ten dele. De uitzendfrequentie was echt wel stabiel, maar de boordspanning niet. De generators die voor de boordspanning verantwoordelijk waren hadden geen “toeren compensatie”, dat wil zeggen dat de boordspanning varieeerde met het toerental van de (generator) diesel.
Het gevolg daarvan was dat ook de “decks” een variabele spanning kregen aangeboden en het toerental beinvloed werd.
Een kleine corektie hier op, het is niet zo zeer de net spanning die veranwoordelijk was voor het “zwevend"geluid,
dan wel de net frequentie die varieerde, deze hoorde konstand 50Hz (hertz) te zijn, maar door toerental verschillen
van de boord generatoren varieerde ook de net frequentie.
Boven de boordmengtafel zat dan ook een frequentiemeter om dat in de gaten te houden.
Het is inderdaad e netfreuentie die het toerental van de deck’s bepaald.
Uiteindelijk is de spanning ook bepalend, maar voordat die zakt, is het toerental van de diesel al wel erg ver gezakt.
5% toerenwisseling geeft dat de bandsnelheid van de deck’s ook 5% wisselt. En dat hoor je goed!
Nu weet ik niet hoe de capstanmotor van de PT6011’s geregeld werd, mogelijk had die al een electronische regeling? De M24 is in ieder geval 100% van de netfrequentie afhankelijk!
Dank voor de correctie Silvester. De frequentie heeft inderdaad een grotere invloed op het toerental. Maar ik zat me op dat moment net te bedenken hoe men aan de boordspanning kwam. In eerste instantie is het goed mogelijk dat er een gelijkstroom generator gestaan heeft en dat betekend dat er ook nog een keer van gelijkspanning wisselspanning moest worden gemaakt, de vraag is hoe?? Met centrifugaal omvormers??
Ik denk niet dat vanaf de start van Veronica met wisselstroom generatoren is gewerkt.
Beste ROB, je moet mij toch eens vertellen wat een centrifugaal omvormer is, ik heb geen flauw idee.
Dat in den beginne de stroom opgewekt werd met geleickstroom generatoren zou eens best kunnen kloppen,
al kan ik dat niet be-amen, gewoon om het feit dat ik dat niet weet.
Middels een kwikbad en een (centrifugaal) pomp systeem wordt de kwik tegen een aantal polen “gespoten” (hedentendage zouden meteen de milieuactivisten de straat op gaan). Doormiddel van koppeling aan een netwerk van transformator/condensator onstaat er een wisselspanning.
En wat er gebruikt werd weet ik net zo min als jij, zie de vraagtekens. Ik wacht dan ook af totdat er iemand iets meer van kan vertellen.
@Rob,
Wisselstroom generatoren zijn nog niet zo oud (denk maar eens aan wanneer ze voor het eerst in de auto voor kwamen).
@ Rob.
Nooit geweten dat zoiets ooit bestond. Wel op WIKIPEDIA iets terug gevonden over roterende omvormers,
maar daar komt geen kwik aan te pas en achteraf gezien heb ik daar vroeger nog iets over moetten leren.
Maar goed, ik wijk een beetje af.
Gezien de toen heersende techniek, is het heel goed mogelijk dat er gelijkstroomgeneratoren gebruikt werden
omdat deze een hoger rendement hadden (en mogelijk goedkoper waren) als de toenmalige wisselstroomgeneratoren.
Dat betekend dat hoe dan ook doormiddel van een electromotor de gelijkspanning omgevormd werd naar wisselspanning.
Als de gelijkstroomgenerator, om wat voor reden dan ook, geen stabiel toerental had, dan ook de electromotor
van de omvormer niet stabiel draaide doordat deze varierende spanning kreeg van de generator.
met als gevolg dat daardoor de netfrequentie varieerde, wat weer tot gevolg had
dat de recordermotoren varieerden in draaisnelheid, dat weer leide tot het janken van de muziek.
Jij hebt het over een altenator… En die kwamen in de jaren 70 echt in de mode…
De wisselstroomgenerator was er echter al veel langer, dat ze pas later als altenator ingezet werden, lag meer aan de gelijkrichting met halfgeleiderdioden, die eerder niet (betaalbaar) voorhanden waren.
Als netspanningsopwekker bestaan wisselstroomgeneratoren al heel lang. Sterker: Zelfs een gelijkstroomgenerator is in wezen een wisselstroom generator. Door toepassing van een collector kan men er gelijkstroom uithalen, maar in de wikkeling ontstaat wisselsroom.
Een wisselstroomgenerator, of beter: Draaistroomgenerator, is veel simpeler. De stator levert het vermogen en de veldwikkelingen zitten in het anker.
Maar, de frequentie is direct gekoppeld aan het motortoerental, en daar zit hem de moeilijkheid. De meeste generatoren lopen op 1500 toeren, en geven dan exact 50Hz. Door schommelen van het schip kan de regelateur van de diesel moeite hebben met regeling van het toerental, waardoor er schommelingen ontstaan.
Tegenwoordig is dat geen issue meer (want electronisch), maar in de jaren 50 waren de regelateurs nog traag en lomp.
Midden 60er jaren kwamen er mooie compacte all speed geregelde brandstofpompen op de markt ( bosch) welke het toerental veel beter en strakker regelde.
Maar nogmaals, ik ken de motorregeling van de Akai PT6011 niet. Mogelijk liep ‘ie op netfrequentie, maar het kan ook zijn dattie een electronische regeling had.
De M24 loopt synchroon op de netfrequentie, dus kan het ook zijn dat het janken ophield na de introduktie van de PT’s in ‘68
Misschien is dhr. Doets (na een gezellige avond ) beschikbaar om een en ander toe te lichten? Voor dit soort zaken moeten we denk ik bij een boordtechnicus zijn.